بسم الله الرحمن الرحیم

رفتی تو و زینبت ز غم می سوزد

                            آتش ز نوایش به دلم افروزد

                                                    این خانه،عزاخانه شود بار دگر

                                                                    هر گاه نگاه خود به در می دوزد!

شهادت جان سوز یاس بوستان نبی اکرم، عصاره عصمت؛ آيينه پاکی؛ صديقه طاهره؛

 حضرت فاطمه زهرا (س) برشیعیان و دوستداران آن حضرت تسليت باد...

نتیجه گیری از بحث تا به اینجا:

در مورد مبحث "کنیز" توی کتاب "مسئله حجاب" این طور نوشته شده :

مفسرين گفته‏اند : گروهی از منافقين ، اوائل شب كه هوا تازه تاريك‏ می‏شد ، در كوچه‏ها و معابر مزاحم كنيزان می‏شدند . البته برای كنيزان‏ چنانكه قبلا گفتيم پوشانيدن سر واجب نبوده است . گاهی از اوقات اين‏ جوانان مزاحم و فاسد ، متعرض زنان آزاد نيز می‏شدند و بعد مدعی می‏شدند كه‏ ما نفهميديم آزاد زن است و پنداشتيم كنيز است . لذا به زنان آزاد دستور داده شد كه بدون جلباب يعنی در حقيقت بدون لباس كامل از خانه خارج‏ نشوند تا كاملا از كنيزان تشخيص داده شوند و مورد مزاحمت و اذيت قرار نگيرند .
بيان مذكور خالی از ايراد نيست ، زيرا چنين می‏فهماند كه مزاحمت نسبت‏ به كنيزان مانعی ندارد و منافقين آن را به عنوان عذری مقبول برای خود ذكر می‏كرده‏اند ، در حالی كه چنين نيست . اگر چه پوشانيدن موی سر بر كنيزان‏ واجب نبوده است ، شايد رمز آن هم اين بوده كه وضع كنيز معمولا جالب و تحريك آميز نيست و مورد رغبت كسی واقع نمی‏شود و به علاوه كارشان خدمت‏ بوده چنانكه قبلا اشاره كرديم ، ولی در هر حال اين مزاحمتها حتی در مورد كنيزان نيز گناه محسوب می‏شده است و منافقين نمی‏توانسته‏اند كنيز بودن را عذر خود قلمداد كنند.
احتمال ديگری كه در معنای اين جمله داده شده اين است كه وقتی زن‏ پوشيده و سنگين از خانه بيرون رود و جانب عفاف و پاكدامنی را رعايت‏ كند ، افراد فاسد و مزاحم ، جرأت نمی‏كنند متعرض آنها شوند
بنا به احتمال اول معنی جمله : " « ذلك ادنی ان يعرفن فلا يؤذين » " اينست كه بدينوسيله شناخته می‏شوند كه آزادند نه كنيز ، پس مورد آزار و تعقيب جوانان قرار نمی‏گيرند . ولی بنا به احتمال دوم معنی جمله اينست‏ كه بدينوسيله شناخته می‏شوند كه زنان نجيب و عفيف می‏باشند . و بيمار دلان‏ از اينكه به آنها طمع ببندند چشم می‏پوشند زيرا معلوم می‏شود اينجا حريم‏ عفاف است ، چشم طمع كور ، و دست خيانت كوتاه است.

نوع ديگر حجاب و پوشش قرآني ، حجاب گفتاري زنان در مقابل نامحرم است :

فلا تخضعن بالقول فيطمع الذي في قلبه مرض : پس زنهار نازك با مردان سخن نگوئيد مبادا آن كه دلش بيمار ( هوا و هوس ) است به طمع افتد .

نوع ديگر حجاب و پوشش قرآني ، حجاب رفتاري زنان در مقابل نامحرم است . به زنان دستور داده شده است به گونه اي راه نروند كه با نشان دادن زينت هاي خود باعث جلب توجه نامحرم شوند:
ولا يضربن بارجلهن ليعلم ما زيتهن ؛ وآن طور پاي به زمين نزنند كه خلخال وزيور پنهان پاهايشان معلوم شود. (آيه31 ) نور

از مجموع مباحث طرح شده به روشني استفاده مي شود كه مراد از حجاب اسلامي ، پوشش وحريم قايل شدن در معاشرت زنان با مردان نامحرم در انحاي مختلف رفتار ، مثل نحوه ي پوشش ، نگاه ، حرف زدن وراه رفتن است . 

hejab.pib.ir

در آيات حجاب ابتدا مردان مورد خطاب قرار می‌گيرند سپس زنان. يعنی در جامعه پدر سالارانه و در نظام قبايلی که سر رشته امور در دست مردان است ابتدا از آنان می‌خواهد که با فرو پوشيدن چشمشان از چشم چرانی و با تسلط بر خويش عورتهايشان را حفظ کنند و از تحميل تحريکات شهوانی و نگاه جنسی برجامعه خودداری ورزند. و سپس از زنان مسلمان می‌خواهد آنها نيز چنين کنند. و در جای ديگر که در مورد ضرورت رعايت حجاب زنان را مخاطب قرار می‌دهد از آنها می‌خواهد برای آنکه به هويت و تعين مسلمانی شناخته شوند تا از تعرض مصون بمانند حجاب را رعايت کنند آنهم نه در کناره گيری از اجتماع که در حد اينکه زينت‌ها يشان را آشکار نکنند. يعنی از تحريک مردان بپرهيزند زيرا طبق قراردادهای منعقده بين مسلمانان و قبايل غير مسلمان، کسی حق تعرض به مسلمانان را نداشت و (آن موقع که آيات مربوط به حجاب، توجيه شناسايی زن مسلمان از غير مسلمان نازل شد).

خانم مرضیه لنگرودی / کانون زنان ایران

بحث "جلباب" و مصداق اون در دنیای امروز که تقریبا مهمترین و کاربردی ترین سوال این آیه هست!

اهل تفسیر و لغت برای "واژه ی "جلباب" چند معنا ذکر نموده اند:
1-چادر
ابن عباس،صحابی بزرگ پیامبر اکرم(ص) می گوید:
الرداء الذی یستر من فوق الی اسفل؛ جلباب ردایی است که از سر تا پا را می پوشاند.
به نوعی می تونیم بگیم : ردا پوششی است که روی لباس دیگری می پوشند و مصداق آن امروزه چادر عربی و ایرانی است.

در تفسیر قرطبی ذیل آیه آمده است:
...و الصحیح انه الثوب الذی یستر جمیع البدن؛ نظر صحیح این است که جلباب لباسی است که همه بدن را می پوشاند.

در تفسیر المیزان،به عنوان اولین معنای جلباب، می فرماید:
و هو ثوب تتمل به المراه فیغطّی جمیع بدنها؛ لباسی است که زن آن را در بر می کند و همه بدنش را می پوشاند.

در قاموس به عنوان یکی از معانی آمده است:
ما تغطی به ثیابها من فوق کالملحفه...؛چیزی است که به وسیله ی ان،زن تمام لباس های خود را می پوشاند مثل ملحفه (چادر مانند)

فرهنگ فارسی عمید،"چادر زنان" را یکی از معانی جلباب دانسته است

2-مقنعه بلند و چادر کوتاه

در لسان العرب جلباب چنین معنا شده است:
الجلباب ثوب اوسع من الخمار دون الرداء تغطی به المراه راسها و صدرها؛
جلباب لباسی است از چارقد بزرگ تر و از ردا و عبا کوچک تر که زن به وسیله ی آن سر و سینه ی خود را می پوشاند.
در قاموس به عنوان معنای دیگر جلباب آمده است:
...القمیص و ثوب واسع للمراه دون الملحفه...؛ پیراهن و یک لباس گشاد و بزرگ است برای زن که از ملحفه کوچک تر می باشد.
جلباب بنابراین معنا پوششی است که از چادرهای متعارف کمی کوچک تر است.

3-روسری بلند و چارقد و مقنعه کوتاه

در تفسیر قیّم المیزان-به عنوان دومین معنای جلباب-آمده است:
...اوالخمار الذی تغطّی به راسها و وجهها؛ یا مقنعه،چارقد و روسری بلندی است که زن سر و صورتش را با آن می پوشاند.
تفسیر مجمع البیان می گوید:
الجلباب خمار المراه الذی یغطّی راسها و وجهها اذا خرجت لحاجه
جلباب همان مقنعه و چارقدی است که زن در موقع خروج از منزل به خاطر حاجتی سر و صورت خود را با آن می پوشاند.

اما به هنگام تفسیر این آیه می فرماید:
ای قل لهولاء فلیسترن موضع الجیب بالجلباب و هو الملائه التی تشتمل بها المراه؛ یعنی بگو ای پیامبر به زنان مومنان که گریبان و موضع سینه خود را با جلباب بپوشانند و آن پوششی است که زن آن را در بر می کند(مانند چادر)

...او هو الخمار؛ یا جلباب همان مقنعه، چارقد و روسری بلند است

نکته ی مهم:
جلباب غیر از خمار است! چون "جلباب" و "خمار" در فرهنگ قرآن دو واژه ی مستقل ند! جلباب پوشش وسیع تر و مرتبه بالاتر از خمار است! که همان چادر و حداقل، شبیه چادر –مقنعه بلند و چادر کوتاه- می باشد.

در مورد حجاب حضرت زهرا هنگام خروج از خانه و رفتن به مسجد برای دفاع از فدک نقل شده: مقنعه اش را بر سر کرده و پوشش و چادری که تمام وجود آن حضرت را پوشانید بر تن کردند.
در نتیجه روشن می شود که منظور از "یدنین" نزدیک کنند، این است که جلباب را آن چنان به خود نزدیک سازند، که کاملاً پوشیده شوند و مظهر عفت و متانت و حیا گردند و به گونه ای نباشد که جنبه تشریفاتی داشته و بعضی از اعضا یا لباس و وسایل زینتی نمایان باشد و یا گاهی کنار رود وآنها آشکار شوند!!

کتاب" آسیب شناسی شخصیت و محبوبیت زن" نوشته ی جناب آقای محمدرضا کوهی

***"جلباب" در دنیای امروز، چه مصداقی دارد؟***

همون طور که گفتیم، جلباب دارای مراتب برترین، متوسط و حداقل هست!
حجاب برتر چادر های ساده و ضخیم عربی و ایرانی رو شامل میشه!
حجاب متوسط چادر کوتاه یا مقنعه های بلندی است که قسمت بالای قامت زن را از هر طرف به طور یکسان، به جز گردی صورت می پوشاند و جاذبه های بدن را کاملاً مستور می کند .
و حداق پوشش اسلامی مقنعه کوتاه و چارقد و روسری های بلندی است که تا نیمی از اطراف بالای تن را می پوشاند؛به طوری که سر و موها و دور گردن و سینه را می پوشاند؛
منتها اگر از پوشش متوسط و یا حداقل حجاب استفاده شود، باید برای پوشش بقیه بدن، از لباس های ساده و ضخیم و غیر زینتی ، مثل مانتو و شلوار ساده و غیرچسبان استفاده نمود!

با توجه به توضیحات آخر و اینکه حجاب دارای مراتب "برترین"،"متوسط" و "حداقل" هستش، هر کس می تونه برای خودش حجاب انتخاب کنه!
و اجباری در پوشش"چادر" نیست! اما همچنان "چادر" حجاب ِ برتر است!
مسئله ای که مطرح است، اینه که حدود و پوششی در قرآن برای حجاب ِ خانم ها تعیین شده که به جز "وجه " و "کفین" بقیه ی قسمت ها باید از دید نامحرم پوشیده باشد! اما اگر کسی می خواهد به حضرت زهرا سلام الله علیها اقتدا کند، چادر پیشنهاد میشه،چرا کهایشان دارای برترین حجاب اسلامی یعنی چادر بوده اند...
شاید بتونیم بگیم،چادر و پوشش عفیفانه داشتن میراث آن حضرت برای ،کسانی که ایشان را سرمشق خود قرار می دهند،است!

بهترین نوع حجاب:

حجاب و پوشش اسلامی که بهترین نوع آن چادر است، چادری که یادگار منبع عصمت و عفتی چون فاطمه سلام الله علیها است، هیچ مانعی در راه دانش طلبی و رشد و کمال زن ایجاد نمی کند، بلکه او را از بسیاری از خطرات و دام هایی که حیوان صفتان در راه زیبارویان و دختران و زنان جوان قرار داده اند حفظ می کند، و برای پاکدامنی و سلامت و عفت و حیای او را برای شوهرش یا اگر ازدواج نکرده برای مرد آینده اش محفوظ می گذارد.

حجاب در اسلام-ابوالقاسم اشتهاردی- صفحه 50

سوالات دیگر:

توی پرانتز

ضمن تشکر از دوستانی که همراهی می کنند به اطلاع دوستان می رسانم جلسه ی بعدی تفسیر قرآن در وبلاگ شوق پرواز برگزار خواهدشد.

" من الله التوفیق"

التماس دعا